Telefon w szkole od 1 września. 8 pytań, które zadają sobie rodzice przed nowym rokiem szkolnym

Od 1 września 2026 roku zmieniają się zasady korzystania z telefonów w szkołach. Po raz pierwszy część regulacji zostanie zapisana w ustawie, a nie wyłącznie w statutach placówek. Nie wszystkie szkoły będą jednak działały według identycznych zasad. Co się zmienia? Czy uczeń nadal będzie mógł przynieść telefon? Kiedy będzie można z niego skorzystać? Wyjaśniamy.

1. Co zmienia się od 1 września 2026 roku?

Największa zmiana dotyczy uczniów szkół podstawowych. Od nowego roku szkolnego obowiązywać będzie zakaz korzystania z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń umożliwiających komunikację, nagrywanie obrazu lub dźwięku podczas pobytu ucznia na terenie szkoły. Zakaz obejmie zarówno lekcje, jak i przerwy.

Nowe przepisy mają zakończyć sytuację, w której każda szkoła ustalała własne zasady. Do tej pory jedna placówka mogła wymagać odkładania telefonów do specjalnych szafek, a inna jedynie zakazywać korzystania z nich podczas lekcji.

2. Czy dziecko nadal będzie mogło przynieść telefon do szkoły?

Tak. Nowe przepisy nie oznaczają zakazu posiadania telefonu przez ucznia. Dziecko będzie mogło mieć smartfon przy sobie, jednak nie będzie mogło z niego korzystać w czasie pobytu w szkole na zasadach określonych w ustawie.

Szczegółowe rozwiązania dotyczące organizacji korzystania z urządzeń szkoły będą musiały uwzględnić w swoich dokumentach wewnętrznych. Nie chodzi więc o odebranie dziecku telefonu, ale o ograniczenie jego używania w czasie przeznaczonym na naukę i kontakty z rówieśnikami.

3. Kogo obejmą nowe przepisy?

Nowe zasady obejmą uczniów szkół podstawowych. Regulacje dotyczą także innych urządzeń elektronicznych, które pozwalają na komunikację albo rejestrowanie obrazu i dźwięku.

W toku prac legislacyjnych rozszerzono rozwiązania także na przedszkola. W szkołach ponadpodstawowych sytuacja będzie inna. Tam dyrektorzy i społeczności szkolne nadal będą mogły ustalać zasady korzystania z telefonów w statutach.

4. Kiedy będzie można skorzystać z telefonu mimo zakazu?

Zakaz nie będzie bezwzględny w każdej sytuacji. Przepisy przewidują wyjątki m.in. wtedy, gdy telefon będzie potrzebny podczas zajęć edukacyjnych, w związku ze stanem zdrowia ucznia, jego niepełnosprawnością albo w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa.

5. Co grozi za złamanie zasad?

Nowe przepisy nie przewidują jednej, automatycznej kary za wyjęcie telefonu. Szkoła będzie stosować rozwiązania zapisane w prawie oświatowym oraz swoim statucie. Mogą to być działania wychowawcze, upomnienie, ustalone kary statutowe, a w określonych przypadkach także wpływ na ocenę zachowania.

Duże znaczenie będzie miało więc to, jak konkretna szkoła opisze procedury i jak nauczyciele będą egzekwować nowe zasady.

6. Czy wszystkie szkoły będą działały tak samo?

Nie całkowicie. Podstawowa zasada będzie wspólna dla szkół podstawowych, ale szczegółowe rozwiązania organizacyjne mogą się różnić. To szkoła określi m.in., w jaki sposób uczniowie będą przechowywać telefony i jak będą wyglądały procedury w przypadku złamania zasad.

Przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 r. Ustawodawca przewidział jednak okres na dostosowanie statutów szkół do nowych wymogów. Placówki będą musiały wprowadzić odpowiednie zmiany do 31 października 2026 r. Oznacza to, że pierwsze miesiące obowiązywania nowych zasad mogą być okresem wypracowywania szczegółowych rozwiązań.

Jednym z pytań, które pojawiają się przed wdrożeniem przepisów, jest sposób przechowywania telefonów. Ustawa określa zasady korzystania z urządzeń, ale nie wprowadza jednego ogólnopolskiego modelu organizacyjnego. Szkoły same będą musiały ustalić, czy telefony pozostają w plecakach, są odkładane w wyznaczonych miejscach czy przechowywane w inny sposób.

Jak wskazuje Związek Nauczycielstwa Polskiego, brak jednolitych wytycznych może być wyzwaniem dla części placówek. Nie każda szkoła ma bowiem środki na zakup specjalnych szafek, pojemników czy innych rozwiązań ułatwiających organizację takiego systemu.

7. Dlaczego zdecydowano się na takie zmiany?

Dyskusja o telefonach w szkołach trwa od lat. Autorzy zmian wskazują, że nadmierne korzystanie ze smartfonów może wpływać na koncentrację, relacje społeczne i dobrostan psychiczny dzieci oraz nastolatków.

Eksperci podkreślają, że smartfon i internet stały się naturalną częścią codzienności młodego pokolenia. Dzieci uczą się online, kontaktują z rówieśnikami i spędzają w sieci część wolnego czasu. O tym, jak mądrze towarzyszyć najmłodszym w cyfrowym świecie, rozmawialiśmy z psycholog dziecięcą Anitą Janeczek-Romanowską w wywiadzie: Dziecko w wirtualnym świecie.

W uzasadnieniu projektu powoływano się m.in. na wyniki badań dotyczących wpływu urządzeń cyfrowych na funkcjonowanie uczniów oraz dane pokazujące skalę problemu nadmiernego korzystania z telefonów. Wskazywano m.in., że 71 proc. młodych osób deklaruje poczucie uzależnienia od telefonu.

Autorzy projektu odwoływali się także do analiz międzynarodowych, w tym badań OECD, oraz publikacji naukowych dotyczących wpływu cyfrowych technologii na naukę, relacje i zdrowie psychiczne dzieci. Celem zmian nie ma być całkowite wyeliminowanie technologii ze szkoły, ale wprowadzenie zasad higieny cyfrowej.

8. Co rodzice powinni zrobić przed rozpoczęciem roku szkolnego?

Przed wrześniem warto porozmawiać z dzieckiem o nowych zasadach. Dla wielu uczniów telefon jest nie tylko narzędziem kontaktu z rodzicami, ale także elementem życia towarzyskiego. Pomocne może być:

• sprawdzenie informacji przekazanych przez szkołę,
• wyjaśnienie dziecku, dlaczego zmieniają się zasady,
• ustalenie sposobu kontaktu w nagłych sytuacjach,
• przygotowanie młodszych uczniów do dnia bez ciągłego dostępu do telefonu.

Zmiana może być szczególnie odczuwalna dla dzieci, które do tej pory korzystały ze smartfona podczas każdej przerwy.

Podstawa prawna: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (UD381), dos