REKLAMA


REKLAMA

Twoje Dziecko

Jakie szczepienia dla dziecka?

Szczepienia dotyczą osób zdrowych, osób w sposób szczególny narażonych na zakażenie (zabrudzona rana, ryzyko zakażenia tężcem) oraz osób po ekspozycji (np. kontakt z chorym na ospę wietrzną). Szczepienia ochronne to najskuteczniejsza metoda zapobiegania chorobom zakaźnym.

Szczepienia są obowiązkowe, na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia każde dziecko podlega obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Program realizacji szczepień, zwany Programem Szczepień Ochronnych, stanowi załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego i jest aktualizowany co roku. Obecnie obowiązuje PSO na 2016 rok

Pierwsze dwie szczepionki dziecko otrzymuje już w pierwszej dobie życia – wzw B i BCG. Pierwsza z nich jest szczepionką chroniąca przed zachorowaniem na wirusowe zapalenie wątroby typu B, także przed poważnymi konsekwencjami zakażenia. Dziecko w pierwszym roku życia otrzymuje 3 dawki szczepionki. Szczepionka BCG, czyli szczepionka przeciw gruźlicy, podana w pierwszej dobie życia, w jednej dawce, zapobiega zachorowaniu na najgroźniejsze postacie choroby, jakimi są postać rozsiana gruźlicy oraz gruźlicze zapalenie opon mózgowych.

Po powrocie do domu noworodek chroniony jest przeciwciałami zjedzonymi z mlekiem matki. Niestety, nawet najlepsze mleko nie wystarczy do zapobiegania zachorowaniu na choroby zakaźne. Przez pierwszych 6 tygodni dziecko nie jest chronione w żaden dodatkowy sposób. Dlatego też zaleca się szczepienia dorosłym członkom z najbliższego otoczenia dziecka, przede wszystkim przeciw krztuścowi. Krztusiec, mimo powszechnych szczepień, nadal wywołuje zachorowania u dzieci. W Polsce krztusiec występuje głównie u starszych dzieci i dorosłych, którzy zarażają otoczenie. Ostatnią szczepionkę przeciw krztuścowi odebraliśmy w 19 r.ż. lub w ostatnim roku nauki szkolnej, co pozostawia odporność na ok. 10 lat. Po tym czasie potrzebna jest dawka przypominająca dla utrzymania odpowiedniego poziomu przeciwciał we krwi.

W 6 tygodniu życia niemowlę otrzymuje pierwsze dawki szczepionek przeciw błonicy, tężcowi,  krztuścowi i Hib oraz drugą dawkę wzw B. Szczepionki te można dziecku podać w formie refundowanej w postaci 3 zastrzyków lub w formie skojarzonej w postaci 1 zastrzyku (zwanym 5 w 1 lub 6 w 1), niestety – odpłatnej. Wybór preparatu pozostaje decyzją rodziców. Nie bez znaczenia jest cena szczepionki skojarzonej oraz fakt, że dziecko w 1 . roku życia potrzebuje 3 dawek.

W 13-14 miesiącu życia dziecko otrzymuje szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce. Szczepienie to chroni dzieci przed groźnymi powikłaniami każdej z tych chorób. Do najgroźniejszych powikłań należą takie choroby jak zapalenie mózgu czy zapalenie płuc, uszkodzenie mózgu. Różyczka, uznawana za najłagodniej przebiegającą, stanowi największe zagrożenie dla ciężarnych, gdyż może stać się przyczyną licznych wad rozwojowych u płodu.

W drugim roku życia dziecka otrzymuje ono czwartą dawkę szczepienia DTP, a następnie jeszcze trzy razy dawkę przypominającą w 6., 14. i19. roku życia. W 10 r.ż. przypada jedna dawka przypominająca szczepionki MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce).

Więcej na temat szczepionek skojarzonych TUTAJ

Przed jakim jeszcze chorobom można się zaszczepić?

Wśród szczepionek zalecanych, odpłatnych, znajdują się: szczepionki przeciw pneumokom (Streptococcus pneumoniae), meningokokom (Neisseria meningitidis), rotawirusom, ospie wietrznej (varicella zoster virus, VZV), wirusowi brodawczaka ludzkiego (human papilloma virus, HPV), wzw typ A, grypie.

Pneumokoki

Szczepienia przeciwko pneumokokom zapobiegają przede wszystkim inwazyjnej chorobie pneumokokowej (IChP) występującej w postaci posocznicy, zapalenia opon mózgowo – rdzeniowych, zapalenia płuc, wsierdzia i otrzewnej. Pneumokoki są również najczęstszą przyczyną zapaleń płuc i ucha środkowego. Obecnie, szczepienia te są zalecane, a w niektórych grupach dzieci, szczególnie narażonych na zachorowanie, obowiązkowe. Obecnie dostępne są dwa preparaty dla dzieci oraz jeden dla dorosłych. Schemat dawkowania, w zależności od wieku, obejmuje 2 lub 3 dawki.

Meningokoki

Szczepionki przeciw meningokokom zapobiegają zakażeniom objawowym, w postaci posocznicy i zapalenia opon mózgowo – rdzeniowych. Uważa się, że około 20-4-% dzieci i młodzieży jest nosicielem tej bakterii.  Szczepionki, w zależności od preparatu, dostępne są dla niemowląt, starszych dzieci oraz dorosłych, a schemat dawkowania zawiera od 1 do 3 dawek.

Rotawirus

Szczepionki przeciw rotawirusom uodparniają przeciwko wybranym typom wirusa, odpowiedzialnym za najgroźniejsze postacie choroby. Nie chronią przed łagodnymi postaciami choroby. Zalecane są niemowlętom od 6. do 24. tygodnia życia. Szczepionka jest doustna. Obecnie dostępne są dwa preparaty. Obowiązuje schemat dawkowania 2 dawki lub 3 dawki w zależności od preparatu.

Ospa wietrzna

Szczepionki przeciw ospie wietrznej dostępne są dla dzieci po ukończeniu 1. roku życia oraz dla dorosłych. Szczepionka dostępna jest bezpłatnie dla dzieci z grup ryzyka, w tym dzieci uczęszczających do żłobków, klubów malucha i przebywających w placówkach opiekuńczo – wychowawczych. Schemat podstawowy obejmuje podanie dwóch dawek. Ponadto możliwe jest zaszczepienie dziecka i osoby dorosłej mającej kontakt z chorym na ospę wietrzną. Szczepienie poekspozycyjne najlepiej jest wykonać w ciągu 72 godzin. Szczepienie podane w ciągu 96 godzin nie zapobiegnie rozwojowi choroby, lecz umożliwia łagodniejszy przebieg. Dostępne są także dwa preparaty szczepionki skojarzonej ze szczepionką przeciw odrze, śwince i różyczce, także w schemacie 2 -dawkowym.

Wirus brodawczaka ludzkiego

Szczepionka przeciw HPV ma głównie zapobiegać dysplazji szyjki macicy, rakowi szyjki macicy, brodawkom zewnętrznych narządów płciowych, wywołanym onkogennymi typami wirusa. Szczepieniu poddaje się dziewczynki od 9 roku życia, a schemat dawkowania obejmuje 2 lub 3 podania w zależności od wieku. Obecnie dostępne są dwa preparaty szczepionek.

Wirusowe zapalenie wątroby typ A

Szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A zalecane są dzieciom, młodzieży i dorosłym, szczególnie, jeśli będą mieć kontakt z żywnością, odpadami komunalnymi, a także osobom o podwyższonym ryzyku zakażenia oraz podróżnym. Dostępnych jest 5 szczepionek, większość w schemacie 2 dawkowym a także preparaty skojarzone z wzw typ B.

Grypa

Co roku skład szczepionki przeciw grypie jest aktualizowany, gdyż wirus grypy cechuje się dużą zmiennością. Skuteczność szczepień ocenia się na 50-95%. Głównym zadaniem szczepionki jest zapobieganie zachorowaniu na grypę i jej powikłaniom a te mogą być bardzo poważne. Szczepić można już dzieci powyżej 6 m.ż. w schemacie 2 dawkowym a powyżej 9 roku życia i dorosłych obejmuje 1 dawka szczepionki.

Odroczenie szczepienia.

Lekarz kwalifikujący dziecko do szczepienia może zadecydować o czasowym lub trwałym odroczeniu szczepień ochronnych. Przeciwwskazania do wykonania szczepienia obejmują ostry stan chorobowy i zaostrzenie przewlekłego procesu chorobowego a także nadwrażliwość na składniki szczepionki oraz ciężkie reakcje alergiczne po poprzednich dawkach. Po wyzdrowieniu lub ustabilizowaniu się dziecka, szczepienia można wykonać. Wato zwrócić uwagę, że zakażenie górnych dróg oddechowych z gorączką poniżej 38,5, czyli na przykład często występujące u dzieci przeziębienia nie stanowią przeciwwskazania do szczepienia, chociaż za każdym razem lekarz indywidualnie kwalifikuje dziecko.

O zwolnieniu ze szczepień decyduje lekarz po zapoznaniu się z historią choroby dziecka i czasem po wynikach dodatkowych konsultacji. Trwałe odroczenie może dotyczyć tylko pewnego typu szczepionek np. żywych u osób przyjmujących leki  sterydowe.

Niepożądany odczyn poszczepienny.

Najczęstszymi objawami niepożądanymi po szczepieniu są ból i zaczerwienienie w miejscu wkłucia, gorączka, nieukojony płacz trwający co najmniej 3 godziny. Do rzadko spotykanych powiększenie węzłów chłonnych, zespół hipotoniczno-hoporeaktywny (wiotkość i brak kontaktu z dzieckiem), drgawki z gorączką lub bez. Najrzadziej spotyka się najcięższy odczyn poszczepienny w postaci reakcji anafilaktycznej. Żadna ze szczepionek przeciwkrzuścowych nie wywołuje trwałych uszkodzeń mózgu.

Każdorazowo przy szczepieniu rodzice powinni zostać poinformowani o możliwych niepożądanych odczynach poszczepiennych wraz z określeniem, w jakim czasie mogą się one pojawić. Rodzice powinni także zostać poinformowani o postępowaniu w przypadku wystąpienia NOP. Każde pojawienie się niepożądanego odczynu poszczepiennego podlega obowiązkowemu zgłoszeniu, a obowiązek ten spoczywa na lekarzu. 

Tekst: lek. Agnieszka Sawicka

Więcej w tej kategorii

Kalendarz szczepień dziecka 2018 to zestaw wszystkich dostępnych szczepionek w bieżącym roku,...

Zbawienne działanie probiotyków na organizm małych dzieci zostało udowodnione już dawno, a ich...

Mikroflora jelitowa to zespół ok. 1014 komórek mikroorganizmów obejmujący ponad 1000 różnorodnych...